De nieuwe leerplannen NCZ zijn beschikbaar

In opdracht van de RIBZ, werkten de inspectieleden NCZ het afgelopen schooljaar samen rond de vraag : “Hoe kan NCZ een betere bijdrage leveren aan een humaan democratisch burgerschap, naast de begeleiding van de leerling in zijn/haar persoonlijke groei in zin- en betekenisgeving.”

De oefening in samenwerking met de lectoren NCZ mondde uit in een actualisering en een opgekuiste verheldering van de leerplannen NCZ.

De geactualiseerde leerplannen NCZ kunnen op deze locatie van de RIBZ-website geraadpleegd worden.

Een korte toelichting :

Kiezen voor een kritisch, verantwoordelijk burgerschap op basis van humanistische waarden

Met het vak NCZ willen we vanuit de RIBZ de vrijzinnig humanistische waarden uitdragen door ze in de les te behandelen als procesdoelen. Dat wil zeggen dat we de waarden intrinsiek willen maken aan de levensbeschouwelijke beleving van de leerling NCZ, door de waardenvorming te richten op attitudes. Waarden die van een vitaal belang zijn voor het vrijzinnig humanisme, worden in het leerplan verwoord aan de hand van de volgende 5 kernbegrippen : (1) autonomie, (2) betrokkenheid, (3) een humanistische houding, (4) verantwoordelijkheid en (5) zelfrealisatie.

Een emancipatorisch project met 5 procesdoelen en 9 themavelden

Aan de hand van de 5 hogervermelde waarden brengt de leraar een proces op gang waardoor de leerlingen zowel kennis verwerven als vaardigheden en attitudes ontwikkelen. We noemen die waarden daarom procesdoelen. NCZ behelst zo een groeiproces in (1) autonomie, (2) moreel denken, (3) humaniseren, (4) verantwoordelijkheid en (5) zingeving.

De procesdoelen worden aangebracht via leerinhouden, die op hun beurt kunnen worden opgedeeld in de volgende 9 brede themavelden : (1) identiteit, (2) vrijzinnig humanisme, (3) samenleven, democratie en burgerschap, (4) een waaier van levensbeschouwingen : identiteit in dialoog, (5) economie, (6) wetenschap, (7) milieu, (8) kunst en (9) communicatie en media.

Wat van de leraar wordt verwacht

Deze themavelden kunnen worden onderverdeeld in thema’s. Ze geven de leerkracht een idee van wat hij/zij kan behandelen in de les. De leerkracht kan, aangepast aan het doelpubliek, ook analoge thema’s bedenken.

Het is noodzakelijk om de thema’s te verbinden met de procesdoelen en ze te plaatsen in het levensbeschouwelijk project dat de NCZ is. In de les NCZ wordt een proces van levensbeschouwelijke vorming op gang gebracht. Daarom is een les NCZ geen les economie, biologie enz. maar vanuit de procesdoelen wordt gezocht naar de levensbeschouwelijke en morele dimensie van de thema’s.

Ieder schooljaar en in iedere leerlingengroep moeten 3 themavelden verplicht aan bod komen. Het zijn themaveld 2 : vrijzinnig humanisme, themaveld 3 : samenleven, democratie en burgerschap, en themaveld 4 : een waaier van levensbeschouwingen : identiteit in dialoog.

Dit schooljaar, 2017 – 2018, gaan de inspectieleden NCZ verder aan het werk om de nieuwe leerplannen aan de leraren voor te stellen en te voorzien van de nodige methodologische tips en goede praktijkvoorbeelden.

Met de nieuwe, geactualiseerde leerplannen voor het vak NCZ, wil de RIBZ vzw mee garant staan voor een kwalitatieve brede vorming in de scholen van de overheid; het onderwijs van de steden en gemeenten, de provincies en dat van het GO! Onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap.